|
หลายๆคนที่ชอบดูหนังเป็นชีวิตจิตใจคงเคยคิดที่จะมีห้องโฮมเธียเตอร์ภายในบ้านไว้ดูหนังฟังเพลงในเวลาว่าง การดูหนังภายในบ้านเป็นความบันเทิงอย่างหนึ่งซึ่งมีราคาค่อนข้างถูกเมื่อเทียบกับการออกไปดูหนังตามโรงหนัง โดยเฉพาะในบางช่วงเช่นช่วงที่ไข้หวัดระบาด หลายๆคนหันมาดูหนังที่บ้านมากขึ้น ในปัจจุบันระบบ home theater มีราคาถูกลงมากโดยเฉพาะทีวีทั้งแบบ plasma และ LCD รวมไปถึง LED ที่มีราคาถูกลงอย่างมาก ทำให้เราสามารถหาซื้อมาใช้งานได้ไม่ยากนัก นอกจากระบบโฮมเธียเตอร์ที่แต่ละคนให้ความสำคัญเพื่อคุณภาพของภาพและเสียงซึ่งขึ้นอยู่กับกำลังทรัพย์ของแต่ละคน ตั้งแต่ projector และเครื่องเสียงระดับเทพ ไปจนถึง LCD ขนาดเล็กกับลำโพงดีๆซักคู่ การจัดตกแต่งห้องให้เหมาะสมก็เป็นปัจจัยอย่างหนึ่งที่ทำให้เราชมภาพยนต์ได้อย่างมีอรรถรสมากยิ่งขึ้น
 สำหรับบล็อกอันนี้ผู้เขียนได้รวบรวมข้อมูลที่จำเป็นสำหรับการสร้างโฮมเธียเตอร์ในแบบ D.I.Y โดยเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับผู้ที่สนใจที่จะทำหรือปรับปรุงห้องที่มีอยู่ให้ดียิ่งขึ้น สำหรับผู้ที่สนใจในรายละเอียดสามารถอ่านต่อได้จากเว็บไซต์ต่างๆที่เกี่ยวกับโฮมเธียเตอร์ หรือถ้ามีเงินมากพอก็สามารถจ้างผู้เชี่ยวชาญสำหรับออกแบบห้องซึ่งมีอยู่ทั่วไปได้นะครับ ซึ่งเรื่องที่จะกล่าวถึงสำหรับการจัดแต่งห้องสำหรับทำโฮมเธียเตอร์ได้แก่การตกแต่งที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยต่างๆที่ส่งผลต่อการดูและฟังภาพยนต์ สำหรับความสวยงามหรือสไตล์ในการตกแต่งก็ขึ้นกับความชอบของแต่ละคนนะครับ ก่อนอื่นขอออกตัวว่าไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญทางด้านภาพและเสียงนะครับ แค่มีความชอบในการดูหนัง และคิดว่าอยากมีห้องสำหรับดูหนังดีๆซักห้องจึงลองศึกษาดูครับ ถ้ามีข้อบกพร่องในส่วนไหนสามารถแสดงความคิดเห็นและปรับปรุงบล็อกได้นะครับ
ก่อนอื่นเรามาดูถึงการเลือกสีของห้องสำหรับห้องโฮมธียเตอร์ของเรานะครับ สำหรับสีที่ใช้มีผลต่อความรู้สึกของเราเช่นสีส้ม น้ำตาลให้ความรู้สึกอบอุ่นเป็นต้น ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับความชอบของแต่ละคนว่าอยากได้บรรยากาศในการดูหนังเป็นอย่างไร นอกจากนั้นยังต้องคำนึงถึงการใช้งานของห้องในกรณีที่ใช้ในหลายๆกิจกรรมเช่น ใช้เป็นห้องนอน ห้องอ่านหนังสือ เป็นต้น สำหรับสีที่เหมาะสมในการชมภาพยนต์ได้แก่สีที่ไม่สว่างมากนักเช่นสีเอิร์ทโทน สีน้ำตาล สีดำ เป็นต้น เนื่องจากสีของผนังจะสะท้อนทำให้สีของภาพที่ได้มีการบิดเบือนตัวอย่างเช่น ถ้าผนังเป็นสีแดง แสงจากหน้าจอที่สะท้อนกับผนังจะออกสีชมพูทำให้ภาพจะมีสีชมพูมากขึ้นด้วย การใช้สีที่มีความสว่างมากผนังจะไม่ดูดซับแสงทำให้มีแสงสะท้อนออกมารบกวนภาพมาก ในขณะที่แสงที่ทึบกว่าจะดูดกลืนแสงไว้เกือบทั้งหมดทำให้มีแสงสะท้อนออกมารบกวนภาพได้น้อย นอกจากนั้นลักษณะของพื้นผิวของสีที่มีความมันวาวก็สามารถรบกวนภาพได้มากกว่าสีที่มีลักษณะด้านซึ่งเกิดจากการสะท้อนของแสงเช่นเดียวกัน จากสาเหตุดังกล่าวสีที่ดีที่สุดจึงน่าจะเป็นสีดำ แต่คงไม่มีใครทาสีดำทั้งห้องโดยเฉพาะบ้านที่มีการใช้งานห้องเพื่อประโยชน์หลายๆอย่างร่วมกัน ดังนั้นการเลือกสีที่ชอบที่มีการสะท้อนของแสงน้อยที่สุดน่าจะเหมาะสมต่อการใช้งานมากที่สุด
การใช้แสงภายในห้องก็มีลักษณะเดียวกันคือการรบกวนภาพจากจอทีวี และการสะท้อนของแสงเป็นสิ่งสำคัญ การติดตั้งไฟภายในห้องมีหลักสำคัญคือไม่ให้เกิดการสะท้อนแสงของดวงไฟกับจอภาพยนต์ซึ่งจะรบกวนสายตาของเรา นอกจากนั้นการเลือกใช้ไฟยังมีประโยชน์สำหรับการเคลื่อนไหวภายในห้อง รวมถึงการสร้างบรรยากาศในการรับชมภาพยนต์อีกด้วย การดูภาพยนต์ในห้องที่มืดสนิททำให้การใช้งานอื่นๆไม่สะดวก นอกจากนั้นยังเพิ่มความเครียดให้กับดวงตาในการจ้องจอที่มีความสว่างเพียงจุดเดียวนานๆ การหาดวงไฟขนาดเล็กที่คลุมด้วยแก้วหรือพลาสติกช่วยในการกระจายแสงไปติดไว้บนผนังสามารถเพิ่มแสงสว่างภายในห้องและบรรยากาศภายในห้องให้ดีขึ้น อย่างไรก็ตามไม่ควรให้แสงอยู่ในตำแหน่งที่ตกกระทบกับจอภาพโดยตรง นอกจากนั้นการเน้นแสงด้านหลังจอภาพโดยใช้ low voltage light และ LED เช่น rope light, cove light สามารถลดความเครียดของสายตารวมไปถึงสร้างบรรยากาศและทำให้จอภาพยนต์ดูเด่นขึ้น ก็เป็นแนวคิดที่ดีและมีคนใช้กันมาก ซึ่งเราสามารถหาอุปกรณ์มาทำด้วยตัวเองได้ที่บ้านอย่างง่ายๆ
 
อีกเรื่องที่สำคัญในการชมภาพยนต์คือระบบเสียง ซึ่งนอกเหนือจากการหาระบบเสียงดีๆมาใช้งานแล้วการจัดห้องให้เหมาะสมก็เป็นวิธีที่สามารถทำได้เพื่อช่วยให้การรับชมภาพยนต์สมบูรณ์แบบมากยิ่งขึ้น สำหรับปัจจัยในการจัดห้องที่ต้องคำนึงถึงสำหรับความสมบูรณ์ทางด้านเสียงได้แก่การสะท้อนของเสียง การดูดซับเสียง และการกระจายของเสียง เนื่องจากเสียงที่เราได้ยินภายในห้องนอกเหนือไปจากเสียงที่มาจากต้นกำเนิดเสียงเช่น ลำโพงโดยตรงแล้วยังเกิดจากการรวมกันกับเสียงสะท้อนภายในห้อง ซึ่งเสียงสะท้อนดังกล่าวมีทั้งข้อดีคือทำให้เสียงเต็มและมีความดังมากขึ้น ในขณะที่ข้อเสียจากเสียงสะท้อนทำให้เกิดการบิดเบือนของโน๊ต ซึ่งขึ้นอยู่กับระยะเวลาและความดังของเสียงที่มายังหูของเรา สำหรับเสียงสะท้อนที่มาถึงพร้อมๆกันกับเสียงจากต้นกำเนิดเสียงอาจจะรวมไปเป็นเสียงเดียวกัน (เหมือนเราดูภาพต่อๆกันเร็วๆก็จะเห็นเป็นภาพเดียวกัน) หรือเสริมให้เสียงมีความดังมากขึ้น ในขณะที่เสียงที่มาถึงช้ากว่ามากๆเราจะได้ยินเป็นเสียงก้องซึ่งรบกวนการฟังของเรา
สำหรับปัญหาหลักๆด้านเสียงได้แก่ standing waves, early reflection และ flutter echo ซึ่งเกิดจากการสะท้อนของเสียงโดย standing waves เกิดจากการ resonance ของเสียงสะท้อนระหว่างผนังห้องที่ขนานกัน ที่มีสาเหตุมาจากขนาดสัดส่วนของห้อง ทำให้แต่ละจุดในห้องมีเสียงเบาและดังที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะบริเวณผนังและมุมห้องที่จะมีเสียงดังมากกว่าปกติ โดย standing wave มีผลกับเสียงความถี่ต่ำ ในขณะที่ flutter echo เกิดจากการสะท้อนไปมาระหว่างผนังในขณะที่เสียงที่มาจากต้นกำเนิดเสียงโดยตรงหยุดไปแล้ว ทำให้เกิดเสียงที่เบลอและแข็ง ซึ่งมีผลต่อเสียงความถี่กลางและสูง ในขณะที่ early reflection เกิดจากการสะท้อนของเสียงจากลำโพงไปยังผนังและมาถึงตัวเราเร็วเกินไปซึ่งจะทำให้สับสนระหว่างลำโพงและผนังว่าจุดใดเป็นต้นกำเนิดเสียงจริง ซึ่งเกิดจากเสียงสะท้อนที่มาถึงตัวเราเ็ร็วกว่า 15 ms จากปัญหาเหล่านี้ทำให้เสียงที่เราได้รับมีการบิดเบือนผิดไปจากความเป็นจริง
สิ่งที่เราสามารถทำได้ในการแก้ปัญหาเกี่ยวกับเสียงสะท้อนภายในห้องได้แก่การใช้วัสดุดูดซับเสียง การจัดสัดส่วนห้อง และการใช้วัสดุกระจายเสียงสะท้อน (diffusion) ซึ่งปัญหาของ standing wave แก้ไขโดยการจัด สัดส่วนห้องให้เหมาะสม (ถ้ายังไม่ได้สร้างห้อง) นอกจากนั้นการจัดตำแหน่งของเก้าอี้ภายในห้องไปยังตำแหน่งต่างๆสามารถทำให้ได้รับผลจากเสียงสะท้อนที่ต่างๆกัน ดังนั้นเราสามารถทดสอบเลื่อนตำแหน่งในการฟังให้ไปยังตำแหน่งที่เหมาะสมที่สุด สำหรับ flutter echo สามารถแก้ไขได้ง่ายๆโดยการใช้อุปกรณ์ที่ดูดซับเสียงเช่น ผ้าม่าน หรือพรม ปูระหว่างแหล่งกำเนิดเสียงและตำแหน่งที่นั่งเพื่อดูดซับเสียงสะท้อน และการแก้ปัญหา early reflection ทำได้โดยใช้ diffuser ติดไว้ในจุดที่เป็น reflection ซึ่งหาได้โดยการนำกระจกทาบกับผนังรอบๆ โดยจุดที่เป็น early replection ได้แก่จุดที่เราสามารถมองเห็นลำโพงในกระจกได้จากจุดที่เรานั่งชมภาพยนต์ ในกรณีไม่มี diffuser สามารถใช้ชั้นวางหนังสือที่มีสันหนังสือวางไม่เสมอกันเป็นอุปกรณ์ทดแทนได้
สำหรับตำแหน่งของเก้าอี้ชมภาพยนต์ที่เหมาะสมในการนั่งชมภาพยนต์ ขึ้นกับความชอบของแต่ละคน เช่นการเลือกที่นั่งในโรงภาพยนต์บางคนชอบนั่งด้านหน้าในขณะที่บางคนชอบนั่งด้านหลัง อย่างไรก็ตามการนั่งใกล้เกินไปก็มีผลเสียต่อสายตา หากนั่งห่างเกินไปก็จะทำให้ไม่เห็นรายละเอียดของภาพ ดังนั้นตำแหน่งการนั่งที่เหมาะสมจึงควรอยู่ระหว่าง 2-5 เท่าของขนาดหน้าจอ (ขนาดเส้นทะแยงมุมของหน้าจอ แนะนำโดย SMPTE)
ปัจจัยต่างๆข้างต้นส่งผลต่อการรับชมภาพยนต์ภายในบ้านของเรา การปรับให้ถูกต้องเหมาะสมจึงน่าจะช่วยให้เราสามารถชมภาพยนต์ได้อย่างมีอรรถรสมากขึ้น อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งในการชมภาพยนต์จากเครื่องเล่นภายในบ้านคือการใช้แผ่นที่ถูกลิขสิทธิ์และมีคุณภาพนะครับ
สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จาก
http://www.crutchfield.com/Learn/learningcenter/home/speakers_roomacoustics.html
http://www.the-creative-home.com/home-theater-paint-colors.html
http://www.diy-home-theater-design.com/theater-lighting-fixtures.html
ภาพประกอบ : ระบบอินเทอร์เน็ต
|
